Rekor düşüş yaşayan doğurganlık oranı İsveç siyasetini hareketlendirdi

İsveç Başbakanı Ulf Kristersson, ülkede tarihi seviyeye gerileyen doğum oranlarının ardından tüp bebek (IVF) desteğini seçim kampanyasının merkezine taşıdı. Kristersson, eylül ayında yapılacak genel seçimlerin ardından iktidarda kalmaları halinde devlet destekli IVF uygulamasının ikinci ve üçüncü çocukları da kapsayacak şekilde genişletileceğini açıkladı.

Merkez sağdaki Ilımlılar Partisi lideri Kristersson’un hükümeti kısa süre önce ilk çocuk sahibi olmak isteyen çiftlere sunulan devlet destekli IVF deneme hakkını üçten altıya çıkarmıştı. Mevcut uygulamada yalnızca ilk çocuk için destek sağlanırken, sonraki çocuklar için yapılan her denemenin yaklaşık 50 bin İsveç kronuna mal olduğu belirtiliyor. İsveç’te geçen yıl doğurganlık oranı kadın başına 1,42 çocuk seviyesine gerileyerek kayıtların tutulmaya başlandığı 1749’dan bu yana en düşük seviyeye indi. Kristersson, düşük doğum oranının yalnızca çocuk sahibi olmak istemeyenlerden kaynaklanmadığını belirterek "Birçok insan aslında istediği çocuklara sahip olamıyor." ifadelerini kullandı. Hükümet, Norveç’in ardından doğum oranlarındaki düşüşü tersine çevirmeye yönelik kapsamlı bir araştırma da başlattı. Yetkililer, mevcut eğilimin sürmesi halinde gelecek nesillerin ebeveyn kuşağından yaklaşık üçte bir oranında daha küçük olacağı uyarısında bulundu. Koalisyon ortağı Hristiyan Demokratlar da IVF desteğinin genişletilmesini savunurken, Sağlık Bakanı Elisabet Lann, İsveç’te her altı çiftten birinin istemsiz şekilde çocuk sahibi olamadığını söyledi. Lann, bunun ailelerin sosyal yaşamı ve ruh sağlığı üzerinde ciddi etkiler yarattığını ifade etti. Ana muhalefetteki Sosyal Demokrat Parti ise çocuk sahibi olmak isteyen ailelere daha fazla destek verilmesi gerektiğini kabul etmekle birlikte, IVF vaatlerinin kısa vadeli siyasi hamlelere dönüşmemesi gerektiği uyarısında bulundu. Uzmanlar ise IVF desteğinin doğum oranlarını kayda değer ölçüde artırıp artırmayacağı konusunda temkinli yaklaşıyor. Stockholm University öğretim görevlisi sosyolog Martin Kolk, İsveç’te çocuk sahibi olma kararını etkileyen temel unsurun kültürel değişim olduğunu belirtti. Kolk, kariyer, bireysel yaşam ve kişisel hedeflerin aile kurmanın önüne geçtiğini söyledi. University of Gothenburg siyaset bilimi profesörü Helena Olofsdotter Stensöta ise hükümetin seçim vaadinin kadın seçmenlere yönelik sembolik bir mesaj taşıdığını ancak ekonomik etkisinin sınırlı kalabileceğini değerlendirdi. (İLKHA)